Rutte III, het regeerakkoord en de aanpassing Wet DBA

Hierbij willen wij u  informeren over de gewijzigde regelgeving met betrekking tot zelfstandigen. De Verklaring Arbeidsrelatie (VAR) is niet meer geldig per 1 mei 2016. Hiervoor kwam de aangenomen Wet Deregulering Beoordelen Arbeidsverhoudingen (Wet DBA) in de plaats.

Het nieuwe kabinet kondigt de nodige maatregelen aan die effect hebben op hoe organisaties hun behoefte aan flexibel personeel kunnen organiseren. Met name de inhuur van zelfstandigen gaat – opnieuw – fors op de schop. Een overzicht van relevante passages uit het regeerakkoord (letterlijke citaten staan cursief), waarbij voor opdrachtgevers de aanpassing van de Wet DBA, met een differentiatie naar tarief, zowel hoog als laag, het meest in het oog springt.

Er moet volgens het kabinet ‘een nieuwe balans tussen flex en vast’ worden gevonden. “Een flexibele arbeidsmarkt is een groot goed, maar kan ook doorschieten. Te vrijblijvende arbeidsrelaties leiden tot onzekerheid bij werknemers, verlies aan ervaring bij bedrijven en te weinig investeringen in kennis en opleiding. Wij willen een nieuwe balans tussen flex en vast. Voor werkgevers moet het financieel aantrekkelijker en minder risicovol worden om mensen een gewoon arbeidscontract aan te bieden. Wie bewust kiest voor het zelfstandig ondernemerschap leggen we niets in de weg. Tegelijkertijd beschermen we mensen die vaak onverzekerd en zonder alternatief zijn aangewezen op het ZZP-schap.”

“Vaste werknemers, flexwerkers en zzp-ers zijn onbedoeld concurrenten van elkaar geworden” zo constateren de vier partijen, VVD, CDA, D66 en CU. “De sleutel naar een eerlijker arbeidsmarkt ligt in de gelijktijdige beweging: vast werk minder vast maken en flexwerk minder flex. Het is de ambitie van dit kabinet dat meer mensen aan het werk kunnen gaan in contracten voor onbepaalde tijd. Zelfstandigen moeten de ruimte krijgen om te ondernemen. Schijnzelfstandigheid wordt aangepakt.”

Modelovereenkomsten maken plaats voor een opdrachtgeversverklaring

“De Wet DBA wordt (…) vervangen. De nieuwe wet moet enerzijds (de inhuurder van) echte zelfstandigen zekerheid bieden dat er geen sprake is van een dienstbetrekking en anderzijds schijnzelfstandigheid (vooral aan de onderkant) voorkomen. Bij de uitwerking van de wet zullen veldpartijen betrokken worden en zijn zowel de handhaafbaarheid als de effecten op de administratieve lasten van belang.”

Het hele stelsel van de modelovereenkomsten, ingevoerd met de Wet DBA, gaat dus verdwijnen. Er komt een webmodule met een zogenoemde opdrachtgeversverklaring. Het handhaving moratorium rond de Wet DBA wordt verlengt (behalve voor de kwaadwillenden).

“Deze geeft opdrachtgevers vooraf duidelijkheid en zekerheid bij de inhuur van zelfstandig ondernemers. Opdrachtgevers krijgen deze verklaring via het invullen van een webmodule, zoals bijvoorbeeld ook in het Verenigd Koninkrijk bestaat. Met deze opdrachtgeversverklaring krijgt een opdrachtgever zekerheid vooraf van vrijwaring van loonbelasting en premies werknemersverzekeringen (tenzij de webmodule niet naar waarheid is ingevuld). In de webmodule wordt een aantal duidelijke vragen gesteld aan de opdrachtgever over de aard van de werkzaamheden. 

Daarbij wordt ten behoeve van de webmodule het onderdeel ‘gezagsverhouding’ verduidelijkt (bijvoorbeeld dat het enkel moeten bijwonen van een vergadering op zichzelf geen indicatie van gezag is). Tevens zal het kabinet de wet zo aanpassen dat gezagsverhouding voortaan meer getoetst wordt op basis van de materiële in plaats van formele omstandigheden.”

Opdrachtgevers moeten een online formulier invullen om zo te controleren of een opdracht inderdaad zonder problemen door een zelfstandige uitgevoerd kan worden.

Aanvullend op deze maatregel geldt een minimumtarief en een opt-out regeling voor zelfstandigen die boven de 75 euro per uur werken (en korter dan een jaar worden ingehuurd dan wel niet-reguliere werkzaamheden doen).  Zie hieronder.

“De markt krijgt de tijd om te wennen aan veranderde wet- en regelgeving. Het huidige handhavingsmoratorium wordt na invoering van de bovenstaande maatregelen gefaseerd. Na invoering van de nieuwe wetgeving geldt maximaal een jaar een terughoudend handhavingsbeleid (onder andere geen boetes na eerste controle), waarin de Belastingdienst een coachende rol heeft en partijen helpt bij de toepassing van de nieuwe regelgeving.

Het kabinet gaat verkennen, ook in overleg met sociale partners en veldpartijen, of en hoe zelfstandig ondernemerschap via de invoering van een ondernemersovereenkomst een eigen plek zou kunnen krijgen in het burgerlijk wetboek. Dit zou de positie van zelfstandig ondernemers kunnen verhelderen.”

Schematisch zou dat er dan ongeveer zo uit moeten gaan zien.

 

 

 

 

 

 

 

Minimum tarief

“Voor zzp-ers wordt bepaald dat altijd sprake is van een arbeidsovereenkomst bij een laag tarief in combinatie met een langere duur van de overeenkomst of een laag tarief in combinatie met het verrichten van reguliere bedrijfsactiviteiten. Wat een laag tarief is, wordt gedefinieerd als corresponderend met loonkosten tot 125% van het wettelijk minimumloon (de grens die bijvoorbeeld ook voor het lage-inkomensvoordeel (LIV) wordt gehanteerd) of met de laagste loonschalen in cao’s. Er wordt één tarief gekozen om voor de gehele markt de onderkant af te bakenen. Op basis van de gehanteerde argumentatie zal dit tarief vermoedelijk liggen in een bandbreedte tussen de 15 en 18 euro per uur. Een langere duur wordt gedefinieerd als langer dan drie maanden.”

Inzetten van zzp’ers onder het minimumtarief wordt dus onmogelijk. Bij ‘niet-reguliere werkzaamheden’ kan het wel, maar dan niet langer dan drie maanden.

Opt out boven 75 euro per uur

“Aan de bovenkant van de markt wordt voor zelfstandig ondernemers een ‘opt out’ voor de loonbelasting en de werknemersverzekeringen ingevoerd, indien er sprake is van een hoog tarief in combinatie met een kortere duur van de overeenkomst of een hoog tarief in combinatie met het niet verrichten van reguliere bedrijfsactiviteiten. Bij een ‘hoog tarief’ denkt het kabinet aan een tarief boven de 75 euro per uur. Een kortere duur wordt gedefinieerd als korter dan een jaar.”

De eerder genoemde opdrachtgeversverklaring gaat dus niet gelden voor interim-managers/professionals die boven de 75 euro per uur krijgen (voorlopig bedrag), mits aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan:

  • Boven 75,- + opdracht korter dan 1 jaar: geen opdrachtgeversverklaring.
  • Boven 75,-  + opdracht langer dan 1 jaar EN het zijn geen reguliere bedrijfsactiviteiten: geen opdrachtgeversverklaring.
  • Boven 75,- + opdracht langer dan 1 jaar EN en het zijn WEL reguliere bedrijfsactiviteiten: wel een opdrachtgeversverklaring.

Ondernemersovereenkomst in BW

Het kabinet gaat verkennen, ook in overleg met sociale partners en veldpartijen, of en hoe zelfstandig ondernemerschap via de invoering van een ondernemersovereenkomst een eigen plek zou kunnen krijgen in het burgerlijk wetboek. Dit zou de positie van zelfstandig ondernemers kunnen verhelderen en verstevigen. 

Onduidelijk hier is in hoe dit zich verhoudt tot de genoemde opdrachtgeversverklaring.

Payrolling / Uitzenden

“Payrolling als zodanig blijft mogelijk, maar wordt zo vormgegeven dat het een instrument is voor het ‘ontzorgen’ van werkgevers en niet voor concurrentie op arbeidsvoorwaarden. 

Het kabinet komt met een wetsvoorstel waarin het soepeler arbeidsrechtelijk regime van de uitzendovereenkomst buiten toepassing wordt verklaard, werknemers qua (primaire en secundaire) arbeidsvoorwaarden ten minste gelijk moeten worden behandeld met werknemers bij de inlener, en de definitie van de uitzendovereenkomst ongemoeid blijft

Het kabinet wil voorkomen dat bij nulurencontracten sprake is van permanente beschikbaarheid daar waar de aard van de werkzaamheden dat niet vereist.”

Werkgeverschap aantrekkelijker, hervorming WWZ

Op zoek naar een nieuwe balans tussen ‘vast-en-flex’ komen er een aantal maatregelen die het werkgeverschap aantrekkelijker maken. Met dus als wens om vaker een arbeidsovereenkomst aan te bieden, in plaats van een flex-contract of een zzp-constructie:

  • Het ontslagrecht wordt versoepeld.
  • Meer balans in de transitievergoeding
  • De termijn dat tijdelijke arbeidscontracten gestapeld kunnen worden gaat weer van twee jaar naar drie jaar.
  • Werkgevers kan een langere proeftijd afgesproken worden. Als een werkgever meteen een contract voor onbepaalde tijd aanbiedt, gaat een maximale proeftijd van 5 maanden gelden. Bij contracten langer dan 2 jaar mag een proeftijd van 3 maanden ingesteld worden.
  • De loondoorbetalingsplicht bij ziekte wordt teruggebracht van 2 naar 1 jaar. Dit geldt voor ‘kleine’ werkgevers (minder van 25 personen). Bedoeling is dat zij er hierdoor toe overgaan eerder personeel in vaste dienst te nemen.

Fiscale maatregelen zelfstandigen

Voor zelfstandigen met een BV gaat de vennootschapsbelasting omlaag. De zelfstandigenaftrek bij de invoering van een ‘vlaktaks’ aangepast. Er komt geen verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering.

Deze maatregelen lijken geen groot effect te hebben op de markt van de HBO+-opgeleide zelfstandigen. Mogelijk dat er wel meer zelfstandigen overstappen naar een BV.

Zie hier voor de volledige tekst van het regeerakkoord

Overzicht relevante Kamerstukken

UPDATE 1-06-2017 Geen boetes en naheffingen tot tenminste 1 juli 2018 voor kwaadwillenden

Sinds de start van de wet DBA werd duidelijk dat de arbeidswetgeving niet meer past bij de huidige praktijk voor opdrachtgevers en opdrachtnemers. Het kabinet onderzocht daarom of de arbeidswetgeving herijkt kon worden. De handhaving van de wet was daarom opgeschort tot in elk geval 1 januari 2018.

Inmiddels zijn de resultaten van dit ambtelijk onderzoek bekend en worden deze meegenomen in het formatieproces. Het is aan het nieuwe kabinet om daar keuzes in te maken. In ieder geval moeten opdrachtgevers en opdrachtnemers voldoende tijd krijgen om hun werkwijze zo nodig aan te passen. Daarom is de opschorting van de handhaving van de wet verlengd tot in ieder geval 1 juli 2018.

Zolang er nog geen duidelijkheid is over de herijking van de arbeidswetgeving, krijgen opdrachtgevers en opdrachtnemers geen naheffingen en boetes. De Belastingdienst treedt wel op tegen kwaadwillenden. Dan gaat het om situaties waarin sprake is van het opzettelijk laten ontstaan of voortbestaan van een evidente schijnzelfstandigheid, omdat partijen weten – of hadden kunnen weten – dat er feitelijk sprake is van een dienstbetrekking.

De handhaving richt zich nu eerst op de ernstigste gevallen: situaties waarin partijen evident buiten het wettelijk kader treden. Dan gaat het niet om zelfstandige professionals bij wie ruis is over de gezagsrelatie. Het gaat wel om opdrachtgevers die willens en wetens opereren in een context van opzet, fraude of zwendel. Daarbij kan worden gedacht aan situaties waarin sprake is van listigheid, valsheid of samenspanning, ernstige concurrentievervalsing, economische of maatschappelijke ontwrichting, of waarin het risico aanwezig is van uitbuiting.

UPDATE 21-02-2017 Beantwoording vragen over  DBA en onderzoek kvK

De staatssecretaris van Financiën stuurt de Kamer antwoorden op Kamervragen nav Kamervragen onderzoek KvK naar zzp’ers

PDF download Kamerstuk Antwoorden op kamervragen over DBA en onderzoek kvk

 UPDATE  03-02-2017 Beantwoording vragen handhaving DBA bij kwaadwillenden

Staatssecretaris Wiebes van Financiën informeert de Tweede Kamer over de handhaving van de Wet DBA bij kwaadwillenden. Er zijn nu zeven opdrachtgevers in verschillende sectoren in beeld die mogelijk kwalificeren als kwaadwillend. In de derde voortgangsrapportage Wet DBA in april 2017 komt de staatssecretaris terug op de voortgang van deze onderzoeken.

PDF download Kamerstuk Handhaving dba

UPDATE  08-12-2016 Beantwoording vragen over wet degulering arbeidsrelaties DBA

Staatssecretaris Wiebes van Financiën informeert de Tweede Kamer over het uitstel van handhaving van de wet DBA.

PPDF download Kamerstuk Beantwoording vrPDF download Kamerstuk Beantwoording vragen over wet deregulering arbeidsrelaties dba

UPDATE 25-11-2016 Beantwoording vragen over uitstel handhaving DBA tot tenminste 2018 en het begrip kwaadwillend

Staatssecretaris Wiebes van Financiën informeert de Tweede Kamer over uitstel handhaving DBA tot tenminste 2018 en zolang kabinet bezig is met herijking arbeidswetgeving en het begrip kwaadwillend.

PDF download Kamerbrief Beantwoording vragen over uitstel handhaving DBA tot tenminste 2018 en het begrip kwaadwillend

UPDATE 18-11-2016 Kamerbrief tweede voortgangsrapportage Wet DBA

Staatssecretaris Wiebes van Financiën stuurt de tweede voortgangsrapportage van de Wet DBA naar de Tweede Kamer. Daarin staat dat de handhaving op de wet DBA wordt opgeschort tot 1 januari 2018. Dit betekent dat zzp’ers en opdrachtgevers tot die tijd en over die periode geen boete of naheffing krijgen. Het kabinet gaat in de tussenliggende periode bekijken hoe de begrippen ‘gezag’ en ‘vrije vervanging’ kunnen worden aangepast aan de moderne tijd.

PDF download Kamerbrief Tweede voortgangsrapportage Wet DBA

PDF download Rapport Commissie Boot

UPDATE 8-7-2016 Beantwoording Kamervragen over fiscale behandeling ZZP’ers

Beantwoording vragen over fiscale behandeling zzp’ers | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl

Staatssecretaris Wiebes van Financiën informeert de Tweede Kamer over de fiscale behandeling van zzp’ers en gebruik van een g-rekening.

PDF download Beantwoording Kamervragen over fiscale behandeling ZZP’ers

UPDATE 5-7-2016 Beantwoording Kamervragen over de wet DBA

Staatssecretaris Wiebes van Financiën informeert de Tweede Kamer over de beantwoording van vragen over de wet DBA die is ingegaan per mei 2016 en berichten over zorgen bij zzp’ers.

PDF download Beantwoording Kamervragen over de wet DBA

UPDATE 1-7-2016 Beantwoording Kamervragen over opdrachtgevers, afschaffen VAR en nieuwe wet DBA

Staatssecretaris Wiebes van Financiën informeert de Tweede Kamer over opdrachtgevers, afschaffen VAR en nieuwe wet DBA.

PDF download Beantwoording Kamervragen over opdrachtgevers en wet DBA

 UPDATE 9-6-2016 Beantwoording Kamervragen over fiscale behandeling zzp’ers

Staatssecretaris Wiebes van Financiën informeert de Tweede Kamer over de beantwoording van vragen over borging door Belastingdienst en UWV of er geen sprake is van dienstbetrekking bij zzp’ers en over gebruik g-rekening.

PDF download “Beantwoording Kamervragen over fiscale behandeling ZZP’ers”

UPDATE 19-5-2016 Antwoorden Kamervragen over criteria schijnzelfstandigheid

Op de website van Rijksoverheid is een document te downloaden met de antwoorden op de Kamervragen aan de staatssecretaris van Financiën over het bericht “Staatssecretaris Wiebes en zijn Belastingdienst hanteren verschillende criteria rond (schijn)zelfstandigheid.”

PDF download Antwoord Kamervragen over criteria schijnzelfstandigheid

UPDATE 4-4-2016 Webinar 12 april Belastingdienst

Graag willen wij jullie attenderen op het Webinar welke de Belastingdienst gaat verzorgen voor de zelfstandigen. Dinsdag 12 april 2016 om 20:00. Via de onderstaande link kan men zich aanmelden.

https://www.onlineseminar.nl/belastingdienst/

Waarom wordt de VAR afgeschaft?

Op deze wijze elimineert het kabinet het misbruik en de ontstane schijnzelfstandigheid ten gevolge van de vrijwarende werking van de VAR. Schijnzelfstandigheid betreft de zelfstandigen welke gedwongen zijn/worden door marktomstandigheden en door opdrachtgevers om als zelfstandige met een VAR de werkzaamheden voort te zetten welke zij als werknemer uitvoerden. Dit geschiedt in diverse sectoren, al dan niet gestimuleerd in/tijdens de financiële crisis die startte in 2008.
Ook: “het uitvoeren van werkzaamheden welke ook door werknemers worden uitgevoerd bij de opdrachtgevers (=gelijkstelling)”  is een item voor het kabinet.

Het werken als zelfstandige is per 1 mei 2016 nog steeds mogelijk. Echter door het afschaffen van de VAR ontstaat een noodzaak tot “beoordeling vooraf” en zal beoordeling door de Belastingdienst achteraf plaats gaan vinden. De wetswijziging heeft invloed op de contractsituatie per 1 mei 2016. Op dit moment werken wij met een overeenkomst van opdracht volgens het Burgerlijk Wetboek met daarbij de VAR. De VAR geeft vooraf aan dat wij als Intermediair geen inhoudingsplichtige zijn voor de Loonheffing en Premies Werknemersverzekeringen (inclusief de premie ZVW). De zelfstandige heeft vervolgens geen recht op de werknemersverzekeringen. Attentie: de VAR is geen bevestiging hoe de Belastingdienst uiteindelijk uw fiscale inkomsten zal beoordelen.

Per 1 mei 2016 kunnen opdrachtgevers, intermediairs en zelfstandigen gaan werken op basis van modelovereenkomsten. Een modelovereenkomst dient goedgekeurd te zijn door de Belastingdienst. Evenals de VAR is de modelovereenkomst niet verplicht, maar in de zoektocht naar zekerheden zal de modelovereenkomst, net als de VAR, snel aan populariteit winnen, omdat er toch iets aan zekerheden afgegeven wordt. Belangrijke wijziging is dat de opdrachtgevers en intermediairs, net als het tijdperk van voor de VAR, weer aansprakelijk gesteld kunnen en zullen worden als de Belastingdienst achteraf vaststelt dat een zelfstandige niet zelfstandig is geweest voor de opdracht. Met de VAR liep uitsluitend de zelfstandige het risico.

Het is essentieel dat partijen vóóraf een juiste beoordeling maken van de arbeidsverhouding welke gaat ontstaan bij het sluiten van een overeenkomst voor bepaalde werkzaamheden.  Partijen dienen op basis van de boordeling de juiste overeenkomst te kiezen om de samenwerking vorm te geven. Dit zal dan een arbeidsovereenkomst als werknemer (payroll) of een overeenkomst van opdracht (bij voorkeur een modelovereenkomst)  moeten zijn. Indien een opdracht zich kwalificeert als een opdracht welke door een zelfstandige verzorgd kan worden dan zal deze overeenkomst gebruikt gaan worden.

Maar als de feitelijke situatie afwijkt van het bepaalde in de overeenkomst dan hebben alle partijen een probleem. De Opdrachtgever of Intermediair zullen alsnog premies moeten gaan betalen. De Zelfstandige zal de eventueel te weinig betaalde Loonheffing als voorheffing voor de Inkomstenbelasting aan de Belastingdienst terug moeten gaan betalen.

Nu is er de afgelopen jaren bijna niet gecontroleerd door de Belastingdienst. Gezien de nieuwe Wet DBA zal dat in de toekomst wel gaan gebeuren. Ook voor de zelfstandige neemt het financiële risico daarmee toe.

Wanneer is er sprake van een Opdracht welke als zelfstandige uitgevoerd kan worden?

De betrokken partijen, met name de Opdrachtgever en de Intermediair, dienen bij elke aanvraag vooraf vast te stellen welke arbeidsverhouding van toepassing is.

Hierbij is van belang:

  • Is de geselecteerde Deskundige verplicht om persoonlijk de werkzaamheden uit te voeren? Kan een Deskundige op eigen initiatief zich laten vervangen en welke voorwaarden gelden hiervoor?
  • Op welke wijze kan de Opdrachtgever (de partij waar de werkzaamheden feitelijk worden uitgevoerd) leiding en toezicht houden op de werkzaamheden? Kan de Opdrachtgever instructies geven om tot de gewenste inspanning dan wel resultaat te komen?
  • Op welke wijze wordt de Deskundige beloond voor zijn werkzaamheden?
  • Heeft de Opdrachtgever ook werknemers in dienst welke soortgelijke werkzaamheden uitvoeren?

Indien het niet mogelijk is dat een Deskundige zich mag laten vervangen en de Opdrachtgever een gezagsverhouding heeft ten aanzien van de werkzaamheden, dan zal de Belastingdienst concluderen dat er geen sprake is van zelfstandigheid en dat de arbeidsverhouding een arbeidsovereenkomst is of daaraan gelijkgesteld kan worden.

Per 1 mei 2016 start een transitiejaar waarin alle betrokken partijen de tijd krijgen om hun arbeidsverhoudingen en overeenkomsten te herzien en waar benodigd aan te passen. De Belastingdienst zal gedurende deze periode nadere informatie, partijen behulpzaam zijn. Per 1 mei 2017 dienen allen partijen hun zaken goed geregeld te hebben en zal ook gehandhaafd gaan worden.

Bovib

FixedToday is begin 2016 lid geworden van de brancheverenging Bovib (www.bovib.nl). De Intermediairs zijn vertegenwoordigd door deze vereniging en hebben een modelovereenkomst ter goedkeuring liggen bij de Belastingdienst.
De modelovereenkomst geeft vooraf duidelijkheid of een Intermediair inhoudingsplichtig is voor Loonheffing en premies.
Het streven is dat deze modelovereenkomst voor 1 april 2016, doch uiterlijk 1 mei 2016, goedgekeurd is.bovib_400x400Ook onze (en uw) Opdrachtgevers dienen zich goed in te lezen en voor te breiden op de nieuwe situatie per 1 mei 2016. FixedToday gaat de komende tijd met al haar opdrachtgevers om de tafel om de nieuwe wet te bespreken. Ook de Opdrachtgever kan weer aansprakelijk gesteld worden. Hoe zullen de opdrachtgevers in Nederland hun beleid gaan insteken betreffende de inhuur van zelfstandigen? Een belangrijke vraag welke nu nog niet beantwoord kan worden. Hoe zit de modelovereenkomst er inhoudelijk uit? Vele vragen zijn er op dit moment nog!

Tevens wijzen we u op de Ondernemerscheck, de  factsheet wet DBA en Handreiking beoordelingskader van de Belastingdienst.